Ohm Kanunu Hesaplama
- Gerilim
- —
- Akım
- —
- Direnç
- —
- Güç
- —
Kullanılan formüller
V = I × R · I = V / R · R = V / I
P = V × I = I² × R = V² / R
Kısa cevap Ohm kanunu nedir, nasıl hesaplanır?
Ohm kanunu, bir iletkendeki gerilimin akım ile direncin çarpımına eşit olduğunu söyler: V = I × R. Buradan akım I = V / R, direnç R = V / I olarak bulunur. Güç ise P = V × I = I² × R = V² / R ile hesaplanır. Örneğin 12 V'a bağlı 470 Ω'luk direnç 25,5 mA akım çeker ve 306 mW harcar.
Ohm kanunu, elektroniğin çarpım tablosu gibidir: gerilim, akım ve direnç arasındaki ilişkiyi bilmeden ne bir LED'e direnç seçebilir ne de bir sigortanın neden attığını anlayabilirsiniz. Yukarıdaki araçta bildiğiniz iki değeri seçip girin; kalan iki büyüklük (gerilim, akım, direnç veya güç) hem sonuç olarak hem de adım adım işlemiyle birlikte gösterilir.
Dört büyüklük, altı durum
V (volt), I (amper), R (ohm) ve P (watt) birbirine iki denklemle bağlıdır: V = I × R ve P = V × I. Bu ikisinden türetilen formüllerle herhangi iki değer bilindiğinde diğer ikisi bulunur. Pratikte en çok karşılaşılan durumlar şunlardır:
- Gerilim ve direnç biliniyor: Bir dirençten ne kadar akım geçeceğini ve dirençte ne kadar ısı açığa çıkacağını bulursunuz.
- Gerilim ve akım biliniyor: Bir yükün eşdeğer direncini ve çektiği gücü hesaplarsınız; örneğin 12 V'ta 0,5 A çeken bir fanın 24 Ω gibi davrandığını ve 6 W harcadığını görürsünüz.
- Güç ve direnç biliniyor: ¼ W'lık bir direncin üzerine en fazla ne kadar gerilim uygulanabileceğini bulursunuz.
Çalışılmış örnek
5 V'luk bir hatta 220 Ω'luk bir direnç doğrudan toprağa bağlanmış olsun. Akım I = 5 / 220 ≈ 22,7 mA olur. Dirençte harcanan güç P = 5² / 220 ≈ 114 mW'tır. Bu değer 0603 kılıflı bir direncin 100 mW'lık anma gücünü aşar; 0805 (125 mW) sınırda kalır, 1206 (250 mW) rahat eder. Yani Ohm kanunu yalnızca akımı değil, hangi kılıfı seçmeniz gerektiğini de söyler. Kılıf seçimini ayrıntılı yapmak için direnç kılıfı seçim aracını kullanabilirsiniz.
Sık yapılan hatalar
- Birim karıştırmak: 20 mA'i 20 olarak yazmak sonucu bin kat değiştirir. Araçta 20m veya 0,02 yazabilirsiniz.
- Gücü unutmak: Doğru direnç değerini seçip gücü kontrol etmemek, prototipte kararan veya yanık kokan dirençlerin en yaygın nedenidir.
- Doğrusal olmayan elemanlara uygulamak: LED, diyot ve ampul gibi elemanların direnci akıma göre değişir; Ohm kanunu bu elemanların sadece o anki çalışma noktası için geçerlidir. LED için LED direnci hesaplama aracına bakın.
Sıkça sorulan sorular
Ohm kanunu AC devrelerde geçerli mi?
Evet, ancak direnç yerine empedans (Z) kullanılır ve gerilim ile akım arasında faz farkı oluşabilir. Saf dirençli yüklerde RMS değerlerle V = I × R aynen geçerlidir. Kondansatör ve bobinler için reaktans hesaplama aracına bakın.
Watt ile volt-amper aynı şey mi?
DC ve saf dirençli yüklerde evet. AC'de endüktif veya kapasitif yüklerde gerçek güç (W) görünür güçten (VA) küçüktür; aradaki oran güç faktörüdür.
1 kΩ direnç 12 V'ta ne kadar ısınır?
P = 12² / 1000 = 144 mW harcar. ¼ W'lık bir direnç için güvenlidir; 0603 SMD için ise fazladır.
Direnç, kondansatör ve diğer komponentler için ürünlerimize göz atın.
Direnç ve Komponentler