KiCad, Altium, EasyEDA, Eagle ve Proteus dışında da pek çok PCB tasarım programı kullanılıyor: kurumsal projelerde OrCAD / Allegro ve PADS, hobi ve eğitimde DipTrace, Fritzing, CircuitMaker ve LibrePCB. Bu rehberde her biri için Gerber ve drill çıktısının nasıl alındığını özetliyoruz. Programınız listede yoksa sayfanın sonundaki her program için geçerli kontrol listesini kullanın.
Tüm programlar için temel kural
Hangi program olursa olsun, üretime gönderilecek paket şunları içermelidir: üst ve alt bakır, (4 katmanda) iç bakır katmanlar, üst ve alt solder mask, silkscreen, kapalı kart dış hattı ve Excellon drill dosyası. Gerber ve drill aynı birim, aynı format ve aynı orijinle çıkarılmalıdır. Dosyalar tek seviyeli bir ZIP içinde olmalı; dosya adlarında Türkçe karakter, boşluk ve özel karakter bulunmamalıdır. Ayrıntılar için Gerber dosyası hazırlama rehberimize bakın.
OrCAD PCB Designer / Cadence Allegro
OrCAD PCB Designer ve Allegro aynı çıktı altyapısını kullanır. Gerber'e burada "artwork" denir.
Artwork (Gerber) çıktısı
- Manufacture → Artwork ile Artwork Control Form'u açın.
- General Parameters sekmesinde: Device type Gerber RS274X, output units Millimeters (veya Inches), format olarak yeterli hassasiyet (ör. integer 3 / decimal 5). Bu değerleri not edin; drill'de de aynısını kullanacaksınız.
- Film Control sekmesinde her üretim katmanı için bir "film" olmalıdır: TOP, BOTTOM, (iç katmanlar), SOLDERMASK_TOP, SOLDERMASK_BOTTOM, SILKSCREEN_TOP, SILKSCREEN_BOTTOM, (stencil için) PASTEMASK_TOP/BOTTOM ve kart dış hattı için bir OUTLINE filmi. Her filmin içine ilgili class/subclass'ları ekleyin (ör. solder mask filmi için PIN/SOLDERMASK_TOP, VIA CLASS/SOLDERMASK_TOP, PACKAGE GEOMETRY/SOLDERMASK_TOP, BOARD GEOMETRY/SOLDERMASK_TOP).
- Outline filmine BOARD GEOMETRY/OUTLINE (yeni sürümlerde DESIGN_OUTLINE) ekleyin.
- Undefined line width değerini sıfırdan büyük bir değere (ör. 0.1 mm) ayarlayın. Sıfır bırakılırsa bazı çizgiler Gerber'de görünmez.
- Tüm filmleri seçip Create Artwork deyin. Proje klasöründe
.artuzantılı dosyalar oluşur.
NC Drill çıktısı
- Manufacture → NC → NC Parameters ile birim ve formatı artwork ile aynı yapın.
- Manufacture → NC → NC Drill ile
.drldosyasını oluşturun. Kaplamalı ve kaplamasız delikleri ayırma seçeneğini kullanabilirsiniz. - Slot (oval delik) varsa Manufacture → NC → NC Route ile
.roudosyasını da oluşturun ve pakete ekleyin.
Pakete tüm .art, .drl (ve varsa .rou) dosyalarını koyun. art_param.txt ve nc_param.txt dosyaları biçim bilgisini içerir; eklemeniz faydalıdır.
Siemens PADS Layout
- File → CAM ile Define CAM Documents penceresini açın.
- Her katman için bir CAM dokümanı ekleyin: Routing/Split Plane tipi ile her bakır katmanı, Silkscreen, Solder Mask, Paste Mask (stencil için) ve NC Drill.
- Kart dış hattının (Board Outline) bakır ve maske dokümanlarında "Board outline" olarak dahil olduğundan, ayrıca bir outline dokümanı oluşturduğunuzdan emin olun.
- Device Setup'ta fotoplotter biçimini RS-274X yapın; birim ve formatı NC Drill ile aynı tutun.
- Tüm dokümanları seçip Run deyin.
PADS dosyaları varsayılan olarak art001.pho, art002.pho gibi numaralı adlarla oluşturur. Bu adlar katmanı belli etmez. Dosyaları top_copper.pho, bottom_mask.pho gibi anlamlı adlarla çıkarmanız ya da katman listesini içeren bir metin dosyası eklemeniz, üretimde karışıklığı önler.
DipTrace
- PCB Layout'ta File → Export → Gerber... menüsünü açın.
- Katman listesinde Top, Bottom, (iç katmanlar), Top/Bottom Mask, Top/Bottom Silk, Board Outline ve stencil için Top/Bottom Paste katmanlarını seçin.
- Birim olarak mm, biçim olarak RS-274X (yeni sürümlerde Gerber X2 de seçilebilir) kullanın.
- Export All ile tüm katmanları tek seferde dışa aktarın.
- File → Export → N/C Drill... ile Excellon drill dosyasını aynı birim ve orijinle dışa aktarın. Kaplamalı ve kaplamasız delikleri ayrı dosyalara yazabilirsiniz.
DipTrace'te çıktı almadan önce Verification → Design Rule Check ve Verification → Check Net Connectivity çalıştırmayı, bakır dolgular varsa Edit → Copper Pour → Update All Copper Pours yapmayı unutmayın.
Fritzing
- Fritzing'de PCB görünümüne geçin.
- Kartın tek katmanlı mı çift katmanlı mı olduğunu Inspector panelinden kontrol edin.
- Routing → Design Rules Check (DRC) çalıştırın.
- File → Export → for Production → Extended Gerber (RS-274X)... menüsünü seçin ve boş bir klasör seçin.
Fritzing şu dosyaları üretir: *_copperTop.gtl, *_copperBottom.gbl, *_maskTop.gts, *_maskBottom.gbs, *_silkTop.gto, *_silkBottom.gbo, *_contour.gm1 (kart dış hattı), *_drill.txt (delikler) ve *_pasteMaskTop.gtp. Hepsini seçip sıkıştırın.
Fritzing için önemli not: Fritzing'in breadboard görünümünde yaptığınız bağlantılar PCB'ye otomatik iz olarak geçmez; PCB görünümünde "ratsnest" çizgilerinin tamamının izlere dönüştürüldüğünü kontrol edin. Aksi hâlde kart bağlantısız üretilir.
CircuitMaker
CircuitMaker, Altium'un ücretsiz topluluk sürümüdür ve çıktı ayarları Altium Designer ile büyük ölçüde aynıdır. Outputs sekmesinden Gerber ve NC Drill çıktılarını oluşturun; birim, format ve orijini ikisinde aynı tutun. Ayarların ayrıntıları için Altium Gerber rehberimize bakabilirsiniz.
LibrePCB
LibrePCB'de kart editöründe Output Jobs (eski sürümlerde Generate Fabrication Data) penceresinden Gerber/Excellon çıktısı oluşturulur. Varsayılan ayarlar üretim için yeterlidir; çıktı klasöründeki Gerber ve drill dosyalarını tek seviyeli bir ZIP'e koyun.
Programınız listede yoksa: evrensel kontrol listesi
| # | Kontrol | Neden önemli? |
|---|---|---|
| 1 | Çıktı biçimi RS-274X veya Gerber X2 | RS-274D ve DXF/PDF üretime uygun değildir |
| 2 | Tüm bakır katmanları var | Eksik katman eksik devre demektir |
| 3 | Solder mask ve silkscreen var | Maske yoksa kart maskesiz ya da tamamen kapalı üretilir |
| 4 | Kapalı kart dış hattı ayrı bir dosyada | Ölçü, fiyat ve kesim buna göre yapılır |
| 5 | Excellon drill dosyası (PTH + NPTH) | Deliksiz kart üretilemez |
| 6 | Gerber ve drill aynı birim, format, orijin | Aksi hâlde delikler kayar |
| 7 | Aynalama kapalı | Alt katman ters üretilmesin |
| 8 | Bakır dolgular güncel, DRC temiz | Çıktı, tasarımın son hâlini yansıtsın |
| 9 | Tek seviyeli ZIP, sade dosya adları | Otomatik analiz dosyaları bulabilsin |
| 10 | Arşivde tek proje, tek revizyon | Katmanlar karışmasın |
Paketinizi hazırladıktan sonra online Gerber görüntüleyicimize yükleyerek ücretsiz kontrol edebilirsiniz. Dosyanız açılmıyorsa pcb@elektromall.com.tr adresine gönderin; birlikte inceleyelim.
Diğer programlar: KiCad · Altium · EasyEDA · Eagle / Fusion · Proteus · Tüm rehberler