Altium Designer, profesyonel PCB tasarımında en yaygın kullanılan programlardan biridir ve çok esnek bir çıktı sistemine sahiptir. Bu esneklik, yanlış bir ayarla eksik ya da kaymış bir Gerber paketi oluşturmayı da kolaylaştırır. Bu rehberde Altium Designer'da (20 ve sonrası sürümler) Gerber ve NC Drill dosyalarını üretime hazır biçimde nasıl alacağınızı ve tekrar tekrar kullanılabilir bir OutJob dosyasını nasıl kuracağınızı anlatıyoruz.
Altium Gerber'ini Yükle, Fiyat Al
Çıktı almadan önce kontrol listesi
- Design Rules: Design → Rules altında Clearance, Width, Hole Size ve Minimum Annular Ring kurallarını üretici kabiliyetine göre ayarlayın. Tipik prototip değerleri: 0.127 mm iz/boşluk, 0.3 mm delik.
- Polygon'ları yeniden dökün: Tools → Polygon Pours → Repour All. "Shelved" (rafa kaldırılmış) polygon'lar çıktıya girmez; varsa geri alın.
- DRC: Tools → Design Rule Check → Run Design Rule Check. Hata raporunu sıfırlayın.
- Board Shape ve outline: Kart şekli (Design → Board Shape) doğru olmalı ve kart kenarı bir mekanik katmanda (genellikle Mechanical 1 veya "Board Outline" katman tipi) kapalı çizgi olarak bulunmalıdır. Keep-Out katmanını outline olarak kullanmayın; Keep-Out bir tasarım kuralı katmanıdır.
- Orijin: Edit → Origin → Set ile orijini kartın sol alt köşesine almanız önerilir. Gerber ve drill çıktısında aynı orijin kullanılacaktır.
Adım 1: Gerber Setup penceresini açın
PCB dokümanı açıkken File → Fabrication Outputs → Gerber Files menüsünü seçin. "Gerber Setup" penceresi açılır.
General sekmesi
- Units: Millimeters
- Format: 4:4 (mm için en yüksek hassasiyet). İnç kullanıyorsanız 2:5.
Buradaki birim ve formatı not edin; NC Drill'de aynısını seçeceksiniz.
Layers sekmesi
- Sol alttaki Plot Layers → Used On seçeneği kullanılan tüm katmanları işaretler. Ardından listeyi tek tek kontrol edin.
- İşaretli olması gerekenler: Top Layer, Bottom Layer, (varsa) Mid-Layer / Internal Plane katmanları, Top/Bottom Solder, Top/Bottom Overlay, kart kenarının bulunduğu mekanik katman, (stencil için) Top/Bottom Paste.
- Montaj çizimi, 3D gövde, courtyard gibi yalnızca dokümantasyona ait mekanik katmanların işaretini kaldırın.
- Mirror Layers sütununda hiçbir katman aynalanmamalıdır.
- Sağdaki "Mechanical Layer(s) to Add to All Plots" alanında, kart kenarının bulunduğu mekanik katmanı işaretlemeyi tercih edebilirsiniz. Böylece her katmanda referans çerçeve olur. Bu isteğe bağlıdır; ayrı bir outline dosyası yeterlidir.
Drill Drawing sekmesi
Drill Drawing ve Drill Guide çizimleri üretim için zorunlu değildir. Eklemek isterseniz yalnızca "Plot all used layer pairs" seçeneğiyle ekleyin. Bu dosyalar asıl delik dosyası (NC Drill) yerine geçmez.
Apertures sekmesi
- Embedded apertures (RS274X): Mutlaka işaretli olmalı. İşaretli değilse eski RS-274D biçiminde, aperture bilgisi ayrı dosyada olan ve çoğu zaman yanlış okunan bir çıktı oluşur.
Advanced sekmesi
- Film Size: Kartınızdan büyük olmalı. Büyük kartlarda "film too small" uyarısı alırsanız X/Y değerlerini artırın.
- Leading/Trailing Zeroes: "Suppress leading zeroes" varsayılanı uygundur; drill'de de aynısını kullanın.
- Position on Film: Reference to relative origin (Edit → Origin ile belirlediğiniz orijin).
- Optimize change location commands ve Generate DRC Rules export file (.RUL): İsteğe bağlı.
OK'e bastığınızda Altium Gerber dosyalarını Project Outputs for [proje adı] klasörüne yazar ve CAMtastic penceresinde gösterir.
Adım 2: NC Drill dosyalarını oluşturun
File → Fabrication Outputs → NC Drill Files menüsünü seçin.
- Units: Millimeters (Gerber ile aynı)
- Format: 4:4 (Gerber ile aynı)
- Leading/Trailing Zeroes: Suppress leading zeroes (Gerber ile aynı)
- Coordinate Positions: Reference to relative origin (Gerber ile aynı)
- Generate separate NC Drill files for plated & non-plated holes: İşaretli önerilir. Kaplamalı ve kaplamasız delikler ayrı dosyalarda (.TXT / -Plated / -NonPlated) oluşur.
- Use drilled slot command (G85): Kartınızda slot (oval delik) varsa işaretleyin.
OK dediğinizde "Import Drill Data" penceresi açılabilir; varsayılan ayarlarla onaylayın. Drill dosyaları aynı Project Outputs klasörüne yazılır.
Adım 3: Hangi dosyaları ZIP'leyeceksiniz?
Project Outputs klasöründe birçok yardımcı dosya oluşur. Pakete eklemeniz gerekenler:
| Uzantı | Katman |
|---|---|
| .GTL / .GBL | Üst / alt bakır |
| .G1, .G2 ... / .GP1, .GP2 ... | İç sinyal / iç plane katmanları (4 katman+) |
| .GTS / .GBS | Üst / alt solder mask |
| .GTO / .GBO | Üst / alt silkscreen (overlay) |
| .GM1 (veya kullandığınız mekanik katman, ör. .GM13) | Kart dış hattı |
| .GKO | Keep-Out (outline olarak kullandıysanız) |
| .TXT / .DRL | NC Drill (kaplamalı ve kaplamasız) |
| .GTP / .GBP | Paste (yalnızca stencil için) |
.REP, .RUL, .EXTREP, .LDP, .apr ve .DRR gibi rapor dosyaları üretim için gerekli değildir. Eklemeniz sorun yaratmaz ama paketi karmaşıklaştırır. Klasörü değil dosyaları seçip sıkıştırın; iç içe klasör, Türkçe karakter ve tek arşivde tek proje kuralları için Gerber hazırlama rehberimize bakın.
Profesyonel yöntem: OutJob ile tek tıkla çıktı
Her revizyonda aynı ayarları tekrar girmek hata riskini artırır. Altium'un Output Job (.OutJob) dosyası tüm çıktı ayarlarını saklar:
- File → New → Output Job File ile yeni bir OutJob oluşturun ve projeye ekleyin.
- Fabrication Outputs bölümünde "Add New Fabrication Output" ile Gerber Files ve NC Drill Files ekleyin. Her birine sağ tıklayıp yukarıdaki ayarları yapın.
- (İsteğe bağlı) Assembly Outputs altında Pick and Place Files, Report Outputs altında Bill of Materials ekleyin. PCBA (dizgili kart) siparişlerinde bu dosyalar gerekir.
- Çıktı konteynerini Folder Structure olarak ayarlayın, hedef klasörü belirleyin ve Generate Content deyin.
Bundan sonra her revizyonda tek tıkla eksiksiz ve tutarlı bir paket alırsınız.
Altium'a özgü sık hatalar
| Sorun | Nedeni | Çözüm |
|---|---|---|
| Delikler padlerden kaymış | Gerber ve NC Drill farklı birim/format/orijin | Üç ayarı birebir aynı yapın |
| Aperture hatası, şekiller bozuk | "Embedded apertures" kapalı (RS-274D) | Apertures sekmesinde RS274X'i açın |
| Kart ölçüsü yanlış | Outline, dokümantasyon çizimleriyle aynı mekanik katmanda | Outline'ı ayrı bir mekanik katmana alın |
| Polygon eksik | Shelved polygon veya repour yapılmamış | Repour All, sonra tekrar çıktı |
| Kaplamasız delikler eksik | Yalnızca Plated drill dosyası eklenmiş | NonPlated dosyasını da ekleyin |
| Alt katman ters | Mirror Layers işaretli | Aynalamayı kapatın |
Çok katmanlı ve plane katmanları
Altium'da Internal Plane katmanları negatif olarak çıkar: dosyada çizilen alanlar bakırın olmadığı yerlerdir. Bu normaldir ve üreticiler .GP uzantılı plane dosyalarını buna göre okur. Katman sıralamasını (stackup) sipariş notunda belirtmeniz ya da Layer Stack Manager'dan bir PDF eklemeniz, 4 katmanlı kartlarda karışıklığı önler.
Diğer programlar: KiCad · EasyEDA · Eagle / Fusion · Proteus · OrCAD, DipTrace, PADS, Fritzing · Tüm rehberler