Evde Çift Katlı PCB Nasıl Yapılır?
Kısa cevap Evde çift katlı PCB nasıl yapılır?
Üst ve alt katman ayrı basılır; hizalama delikleri veya zarf yöntemiyle iki desen plaketin iki yüzüne tam karşılıklı gelecek şekilde ütüyle aktarılır. Plaket iki yüzüyle birlikte aşındırılır ve delinir. Kaplamalı delik olmadığı için via'lar, deliğe geçirilen ince bir telin iki yüzden lehimlenmesiyle elle yapılır.
Tek katlı kartta yolları yerleştiremediğinizde çift katlı karta geçmeniz gerekir. Evde çift katlı PCB yapmak mümkündür; ancak iki yüzün birbirine tam hizalanması ve katmanlar arası bağlantıların (via) elle yapılması gibi ek zorlukları vardır. Bu rehberde tek katlı yöntemin üzerine eklenen adımları, hizalama tekniklerini, via'ların nasıl yapılacağını ve evde çift katlı tasarımın püf noktalarını anlatıyoruz. Temel yöntemi henüz bilmiyorsanız önce evde tek katlı PCB yapımı rehberini okuyun.
Çift katlı kartı evde zorlaştıran şeyler
- Hizalama (registration): Üst ve alt katmanın desenleri aynı noktalara denk gelmelidir; birkaç yüz mikronluk kayma bile pad'lerin delik dışına çıkmasına neden olur.
- Kaplamalı delik yoktur: Fabrikada delik duvarları bakırla kaplanır ve iki yüz otomatik bağlanır. Evde bu bağlantıyı tel veya perçinle elle yapmanız gerekir.
- Komponent altı lehimleme: Kaplamalı delik olmadığı için bir komponent bacağının üst yüzdeki bağlantısı, parça takılıyken lehimlenemeyebilir.
Tasarım aşamasında dikkat edilecekler
Evde çift katlı kartın başarısı büyük ölçüde tasarıma bağlıdır:
- Via sayısını azaltın ve via'ları komponent gövdelerinin altına koymayın; her via elle yapılacaktır.
- Via pad'lerini büyük tutun (ör. 1,5 – 2 mm çap), delikleri 0,8 mm civarında seçin.
- Mümkünse komponent bacaklarını yalnızca alt yüzde bağlayın; üst yüzü daha çok yol ve bakır dolgu için kullanın.
- Bağlantısı üst yüzde de olması gereken bacaklar için (ör. konnektörler) bacağın üst yüzde lehimlenebilecek şekilde yükseltilerek takılabileceği parçalar seçin.
- Yolları en az 0,4 mm, boşlukları en az 0,4 mm tutun.
- Kart köşelerine iki veya üç hizalama deliği ekleyin (her iki katmanda da aynı noktada küçük pad'ler).
Hizalama yöntemleri
Zarf (cep) yöntemi
Üst ve alt katmanı ayrı kâğıtlara basın (alt katman için aynalama ayarını programınızın önerisine göre yapın). İki kâğıdı bir ışığa veya pencereye tutarak hizalama işaretlerini üst üste getirin ve kâğıtları bir kenarından zımbalayarak/bantlayarak zarf hâline getirin. Plaketi zarfın içine yerleştirip her iki yüzü sırayla ütüleyin.
Önce del, sonra hizala
Plakete önce hizalama deliklerini delin. Her iki katmanın çıktısında aynı deliklere denk gelen işaretleri iğneyle delip kâğıtları bu deliklerden pimlerle (veya ince tellerle) plakete sabitleyin. Bu yöntem genellikle zarf yönteminden daha hassas sonuç verir.
Aşındırma
İki yüzü aynı anda aşındırmak için plaketi dik tutan bir askı kullanabilir veya çözeltinin her iki yüze temas ettiğinden emin olmak için plaketi ara ara çevirebilirsiniz. Bir yüzü diğerinden önce biterse, biten yüzü koli bandıyla kapatarak aşırı aşınmayı önleyin. Durulama, toner temizliği ve delme adımları tek katlıdakiyle aynıdır.
Via ve bağlantıların yapılması
- Tel via: Via deliğinden ince, bakır bir tel (ör. bir direnç bacağı kesiği) geçirin, her iki yüzde lehimleyin ve fazlasını kesin. En yaygın ve güvenilir ev yöntemidir.
- Perçin (rivet): PCB için üretilmiş küçük bakır perçinler deliğe yerleştirilip sıkıştırılır ve iki yüzden lehimlenir; daha düzgün görünür.
- Komponent bacakları: Bacak her iki yüzde de bağlanması gereken bir pad'e geliyorsa bacağı her iki yüzde lehimleyin. Parçayı karttan birkaç milimetre yukarıda takmak üst yüz lehimini kolaylaştırır.
Bağlantıları bitirdikten sonra multimetrenin süreklilik (buzzer) modunda her via'yı ve kritik yolları test edin.
Evde mi, sipariş mi?
Çift katlı bir kartı evde yapmak, tek katlıya göre belirgin şekilde daha fazla zaman ve özen gerektirir; tek bir kart için bile birkaç saat sürebilir. Fabrikada üretilen çift katlı kartta via'lar kaplamalıdır, iki yüz mükemmel hizalanır, solder mask ve silkscreen bulunur ve SMD komponentler rahatça lehimlenir. Birkaç adetlik prototiplerde bile sipariş çoğu zaman daha ekonomik ve sorunsuzdur. Tasarımınızı Gerber görüntüleyicide kontrol edip online sipariş formunda fiyatını anında görebilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
Evde çift katlı PCB'de SMD komponent kullanılabilir mi?
Büyük kılıflı SMD parçalar (1206, 0805, SOIC) kullanılabilir; ancak solder mask olmadığı için lehim köprüsü riski artar. İnce bacaklı entegreler (TQFP, QFN) için profesyonel üretim önerilir.
Hizalama tutmazsa ne yapabilirim?
Pad'leri büyütmek küçük kaymaları tolere eder. Önce delip sonra pimlerle hizalama yöntemi zarf yönteminden daha hassastır. Kayma çok büyükse ikinci yüzün toneri temizlenip yeniden aktarılabilir.
Via yerine atlama teli kullanılabilir mi?
Evet. Özellikle tek katlı kartlarda, tasarımı çift katlı yapmak yerine birkaç atlama teli (jumper) eklemek çoğu zaman daha pratiktir.
Gerber dosyanız hazırsa yükleyin, anında fiyat alın.
Çift Katlı PCB Fiyatı Al