Bobin Endüktans Hesaplama
- Sarım
- —
- Bobin boyu
- —
- Tel uzunluğu
- —
- DC direnç
- —
Kullanılan formüller
Tek katlı (Wheeler): L[µH] = r²·N² / (9r + 10ℓ) — r ve ℓ inç
Çok katlı: L[µH] = 0,8·r²·N² / (6r + 9ℓ + 10c) · Çekirdekli: L = AL·N²
Kısa cevap Bobin endüktansı nasıl hesaplanır?
Hava çekirdekli tek katlı bobin için Wheeler formülü kullanılır: L[µH] = r²·N² / (9r + 10ℓ), r yarıçap ve ℓ bobin boyu inç cinsindendir. Çekirdekli bobinlerde L = A_L × N² formülü geçerlidir; A_L çekirdek üreticisinin verdiği nH/sarım² değeridir. Endüktans sarım sayısının karesiyle artar.
Kendi bobininizi sarmak istediğinizde iki soru vardır: bu çapta ve bu telle kaç sarım gerekir, ya da sardığım bobin kaç henry? Araç hava çekirdekli tek katlı ve çok katlı bobinler için Wheeler formüllerini, ferrit ve demir tozu çekirdekler için AL değerini kullanır. Endüktansın yanında tel uzunluğunu ve DC direnci de hesaplar; hedef endüktans için gereken sarım sayısını bulabilir.
Hava çekirdekli bobin (Wheeler)
Tek katlı bir solenoid için Harold Wheeler'ın 1928'de verdiği formül hâlâ en pratik yaklaşımdır: L[µH] = r²·N² / (9r + 10ℓ). Burada r bobin yarıçapı (tel merkezine kadar), ℓ bobin boyu (ikisi de inç), N sarım sayısıdır. Formül bobin boyu yarıçapın 0,8 katından büyükse yaklaşık %1 doğrulukla çalışır. Sarımlar sıkı sarıldığında bobin boyu = N × tel çapıdır; araç boyu boş bıraktığınızda bunu otomatik kullanır. Çok katlı bobinler için sargı kalınlığını (c) da içeren L = 0,8·r²·N² / (6r + 9ℓ + 10c) formülü kullanılır.
Çekirdekli bobin: AL değeri
Ferrit toroid, pot veya E çekirdek üreticileri çekirdeğin AL değerini nH/sarım² cinsinden verir. Endüktans sarım sayısının karesiyle artar: L = AL × N². AL = 100 nH olan bir çekirdekte 10 sarım 10 µH, 20 sarım 40 µH verir. Tersine, 100 µH için N = √(100 000 / 100) ≈ 32 sarım gerekir. Çekirdekli bobinlerde doymaya dikkat edin: akım arttıkça çekirdekteki akı yoğunluğu Bmax sınırına ulaşır ve endüktans hızla düşer.
Çalışılmış örnek
10 mm çaplı bir kalıba 1 mm çaplı telle sıkıca 10 sarım: bobin boyu 10 mm, r = 5 mm = 0,197 inç, ℓ = 0,394 inç. L = 0,0388 × 100 / (1,77 + 3,94) ≈ 0,68 µH. Tel uzunluğu yaklaşık 31 cm'dir. Bu tip bobinler VHF osilatörlerinde ve RF uyumlama devrelerinde kullanılır; sarımları hafifçe açıp kapatarak endüktans ince ayarlanabilir.
Sıkça sorulan sorular
Tel kalınlığını neye göre seçmeliyim?
Taşıyacağı akıma göre. Kaba bir kural olarak bobin tellerinde 3 – 5 A/mm² akım yoğunluğu kabul edilir. Yüksek frekansta deri etkisi yüzünden kalın tek tel yerine liç (litz) tel kullanılır.
PCB üzerinde bobin yapılabilir mi?
Evet, spiral yollarla düzlemsel (planar) bobin yapılır. Hesap için PCB spiral bobin hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Ölçtüğüm endüktans hesaptan neden farklı?
Bağlantı uçlarının endüktansı, sarımların eşit aralıklı olmaması ve çevredeki metal nesneler sonucu değiştirir. Ayrıca ucuz LCR metreler düşük endüktanslarda (1 µH altı) hatalı ölçüm yapabilir.
Direnç, kondansatör ve diğer komponentler için ürünlerimize göz atın.
Bobin ve Çekirdekler